Ανάλυση & Ερμηνεία Των Διεθνών Σχέσεων Και Εξελίξεων

Το Ισλαμικό κράτος στη Νιγηρία: Ποια είναι η Boko Haram;

0 30
O Abubakar Shekau (στη μέση) δηλώνει υποταγή στο Ισλαμικό Κράτος αλλά στη συνέχεια αφορίζεται από αυτό.
O Abubakar Shekau (στη μέση) δηλώνει υποταγή στο Ισλαμικό Κράτος αλλά στη συνέχεια αφορίζεται από αυτό.

Η ένοπλη ισλαμική οργάνωση της Νιγηρίας, που έχει οδηγήσει σε πανωλεθρία την πολυπληθέστερη χώρα της Αφρικής μέσα από μια σειρά βομβιστικών επιθέσεων, δολοφονιών και απαγωγών, μάχεται για την ανατροπή της κυβέρνησης και τη δημιουργία ενός ισλαμικού κράτους.

Η Boko Haram προάγει μια εκδοχή του Ισλάμ που απαγορεύει [haram σημαίνει απαγορεύεται] στους Μουσουλμάνους να συμμετέχουν σε κάθε πολιτική και κοινωνική δραστηριότητα συγγενή με τις δυτικές κοινωνίες.

Η απαγόρευση περιλαμβάνει τη συμμετοχή στις εκλογές, την ένδυση με παντελόνι ή πουκάμισο αλλά και την απόκτηση δυτικής παιδείας και εκπαίδευσης.

Η Boko Haram πιστεύει πως το νιγηριανό κράτος δεν κυβερνάται από πραγματικά πιστούς Μουσουλμάνους ανεξαρτήτως από το αν ο εκάστοτε πρόεδρος είναι μουσουλμάνος ή όχι, και έχει επεκτείνει τις στρατιωτικές της ενέργειες δραστηριοποιούμενη και σε γειτονικές χώρες.

Η Boko Haram έχει επιτεθεί σε πολλά σχολεία στη βόρεια Νιγηρία.
Η Boko Haram έχει επιτεθεί σε πολλά σχολεία στη βόρεια Νιγηρία.
Η οργάνωση ξεκίνησε την εξέγερση της το 2009.
Η οργάνωση ξεκίνησε την εξέγερση της το 2009.

Η ισλαμική οργάνωση έχει αυθεντικό όνομα “Jame’atu Ahlis Sunna Lidda’awati wal Jihad” που στα αραβικά σημαίνει «Άνθρωποι ταγμένοι στην προπαγάνδα των διδαγμάτων του Προφήτη και στη Τζιχάντ».

Αντίσταση στο βρετανικό νόμο.

Ωστόσο οι κάτοικοι της πόλης Maiduguri στα βόρειο-ανατολικά της Νιγηρίας όπου εδράζεται η οργάνωση, την ονόμασαν Boko Haram.

Σε ελεύθερη μετάφραση από την τοπική διάλεκτο Hausa, Boko Haram σημαίνει «η δυτική εκπαίδευση είναι απαγορευμένη».

Η Boko Haram με λίγα λόγια

Ο Mohammed Yusuf, ιδρυτής της Boko Haram, σκοτώθηκε υπό αστυνομική κράτηση το 2009
Ο Mohammed Yusuf, ιδρυτής της Boko Haram, σκοτώθηκε υπό αστυνομική κράτηση το 2009
  • Ιδρύθηκε το 2002
  • Το αυθεντικό αραβικό της “Jame’atu Ahlis Sunna Lidda’awati wal Jihad” και σημαίνει «Άνθρωποι ταγμένοι στην προπαγάνδα των διδαγμάτων του Προφήτη και στη Τζιχάντ»
  • Ιδρύθηκε για να καταπολεμήσει το δυτικό σύστημα εκπαίδευσης
  • Το 2009 ξεκίνησε στρατιωτικές επιχειρήσεις για να δημιουργήσει ένα Ισλαμικό κράτος
  • Το 2013 χαρακτηρίστηκε από τις ΗΠΑ ως τρομοκρατική οργάνωση.
  • Το 2014 ανακήρυξε ως Χαλιφάτο τις περιοχές υπό τον έλεγχό της.
  • Πλέον οι περισσότερες περιοχές έχουν ανακαταληφθεί από το στρατό.

Το πλαίσιο στρατολόγησης μαχητών

Από την εποχή του Χαλιφάτου Sokoto που περιλάμβανε περιοχές της σημερινής βόρειας Νιγηρίας, του Νίγηρα και του νότιου Καμερούν, και το οποίο κατακτήθηκε από τους Βρετανούς το 1903, υπήρχε αντίδραση προς τη δυτική εκπαίδευση από Μουσουλμάνους της περιοχής.

Ακόμα και σήμερα, αρκετοί αρνούνται να στείλουν τα παιδιά τους στα κρατικά –δυτικού μοντέλου- σχολεία, και αυτό αποτελεί ένα πρόβλημα που επιδεινώνεται από την κυρίαρχη ελίτ που κυβερνά και δεν θέτει την εκπαίδευση ως προτεραιότητα.

Μέσα σε αυτή την προβληματική κατάσταση, ο χαρισματικός μουσουλμάνος κληρικός Mohammed Yusuf, δημιούργησε τη Boko Haram στο Maiduguri το 2002. Έφτιαξε ένα θρησκευτικό συγκρότημα που περιλάμβανε ένα τζαμί και ένα ισλαμικό σχολείο.

Αρκετές φτωχές οικογένειες από όλη τη Νιγηρία αλλά και από γειτονικές χώρες έστειλαν τα παιδιά τους στο ισλαμικό σχολείο.

Η Boko Haram όμως δεν ενδιαφέρθηκε μόνο για την παιδεία. Ο πολιτικός της στόχος ήταν να δημιουργήσει ένα Ισλαμικό κράτος, και το σχολείο αποτέλεσε το πεδίο μέσα από το οποίο στρατολογούσε μαχητές.

Το 2009 η Boko Haram εξαπέλυσε ένα κύμα επιθέσεων σε αστυνομικά τμήματα και κυβερνητικά κτίρια στη Maiduguri πρωτεύουσα της επαρχίας Borno.

Αυτό οδήγησε σε ένοπλες μάχες στους δρόμους της Maiduguri όπου εκατοντάδες υποστηρικτές της Boko Haram σκοτώθηκαν και χιλιάδες κάτοικοι εγκατέλειψαν την πόλη.

Οι ένοπλες δυνάμεις της Νιγηρίας τελικά κατέλαβαν το αρχηγείο της οργάνωσης, συλλαμβάνοντας τους μαχητές της και σκοτώνοντας τον Mohammed Yusuf.

Η σωρός του προβλήθηκε από την κρατική τηλεόραση και οι δυνάμεις ασφαλείας ανακοίνωσαν τη διάλυση της Boko Haram.

Ο περιφερειακός συνασπισμός δυνάμεων έχει ανακαταλάβει πολλές περιοχές της Boko Haram.
Ο περιφερειακός συνασπισμός δυνάμεων έχει ανακαταλάβει πολλές περιοχές της Boko Haram.

Αλλά οι μαχητές της ξαναοργανώθηκαν κάτω από ένα καινούργιο ηγέτη, τον Abubakar Shekau, και συνέχισαν την δράση τους.

Το 2013 οι ΗΠΑ ανακήρυξαν τη Boko Haran ως τρομοκρατική οργάνωση εν μέσω φόβων ότι έχει διασυνδέσεις με άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις όπως η al-Qaeda στο ισλαμικό Maghreb με σκοπό την παγκόσμια Τζιχάντ.

Ταυτοτικά χαρακτηριστικά

Η χαρακτηριστική δράση της Boko Haram ήταν αρχικά οπλισμένοι άντρες σε μηχανές, οι οποίοι σκότωναν αστυνομικούς, πολιτικούς και γενικά όποιον ασκούσε κριτική, συμπεριλαμβανομένων κληρικών από άλλες μουσουλμανικές παραδόσεις και χριστιανούς ιεροκήρυκες.

Στη συνέχεια η οργάνωση κλιμάκωσε τις επιθέσεις της στη βόρεια και κεντρική Νιγηρία, με βομβιστικές επιθέσεις σε εκκλησίες, λεωφορεία, μπαρ, στρατιωτικές εγκαταστάσεις ακόμη και στην αστυνομία και την έδρα των Ηνωμένων Εθνών στην πρωτεύουσα της χώρας, Abuja.

Εν μέσω αυξημένης ανησυχίας για την κλιμάκωση της βίας, η κυβέρνηση το Μάιο του 2013 κήρυξε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης τις τρεις βορειότερες επαρχίες, στις οποίες η Boko Haram είχε την μεγαλύτερή της δύναμη, την Borno, την Yobe και την Adamawa.

Μία παγκόσμια εκστρατεία οργανώθηκε για την απελευθέρωση των κοριτσιών που απήχθησαν στο Chibok.
Μία παγκόσμια εκστρατεία οργανώθηκε για την απελευθέρωση των κοριτσιών που απήχθησαν στο Chibok.
Χιλιάδες στρατιώτες έχουν σταλεί στην πόλη Maiduguri
Χιλιάδες στρατιώτες έχουν σταλεί στην πόλη Maiduguri

Η οργάνωση στρατολογεί κατά κύριο λόγο μαχητές από την εθνοτική κοινότητα Kanuri, η οποία είναι η πολυπληθέστερη στις τρεις επαρχίες. Οι περισσότεροι Kanuris έχουν χαρακτηριστικά σημάδια στο πρόσωπο και αν συνυπολογιστεί η βαριά τους προφορά της τοπικής διαλέκτου Hausa, γίνονται εύκολα αντιληπτοί από τους υπόλοιπους Νιγηριανούς.

Ως αποτέλεσμα οι στρατιωτικές τους επιχειρήσεις πήραν μέρος στα βορειοανατολικά της χώρας όπου οι περιοχές τους ήταν γνωστές.

Εξωτερικές διασυνδέσεις

Η προέλαση του στρατού αλλά και η δημιουργία ομάδων επιφυλακής οδήγησε πολλούς μαχητές μακριά –έξω από το Maiduguri, που ήταν η κύρια βάση τους- και τους οδήγησε στο τεράστιο δάσος Sambisa, στα νότια, και στα βουνά Mandara, κοντά στα σύνορα με το Καμερούν.

Από εκεί οι μαχητές της οργάνωσης, εξαπέλυσαν μαζικές επιθέσεις σε πόλεις και χωριά, λεηλατώντας, σκοτώνοντας και απάγοντας γυναίκες και παιδιά αλλά και στρατολογώντας άντρες και νεαρά αγόρια στο στρατό τους.

Τον Απρίλιο του 2014, η Boko Haram απέσπασε διεθνή κατακραυγή όταν απήγαγε περισσότερες από 200 μαθήτριες από την πόλη Chibok στην επαρχία Borno, λέγοντας ότι θα τις αντιμετωπίσει σαν σκλάβες και θα τις παντρέψει παρά τη θέλησή τους –σύμφωνα με την αρχαία ισλαμική πεποίθηση ότι οι γυναίκες που θα παρθούν αιχμάλωτες στον πόλεμο θεωρούνται λάφυρα.

Έτσι αλλάζοντας τακτική ξεκίνησε να κρατάει τις περιοχές που επιτίθεται αντί να υποχωρεί μετά από αυτές.

Τον Αύγουστο του 2014 ο Skekau ανακήρυξε ως Ισλαμικό Χαλιφάτο τις περιοχές υπό τον έλεγχο της Boko Haram, με την πόλη Gwoza ως πρωτεύουσα.

«Είμαστε ένα Ισλαμικό Χαλιφάτο» είπε ο Shekau περιστοιχιζόμενος από μασκοφόρους μαχητές και κρατώντας ένα πολυβόλο. «Δεν έχουμε καμία σχέση με τη Νιγηρία. Δεν πιστεύουμε σε αυτό το όνομα».

Η βία έχει διώξει χιλιάδες ανθρώπους από τα σπίτια τους.
Η βία έχει διώξει χιλιάδες ανθρώπους από τα σπίτια τους.

Ύστερα ο Shekau δεσμεύτηκε επισήμως υποταγή στο Ισλαμικό Κράτος γυρίζοντας την πλάτη του στην al-Qaeda.

Το Ισλαμικό Κράτος αποδέχτηκε την υποταγή ανακηρύσσοντας τις περιοχές υπό τον έλεγχο της Boko Haram ως την επαρχία του Ισλαμικού Κράτους στη δυτική Αφρική και κομμάτι του παγκόσμιου Χαλιφάτου που προσπαθεί να εγκαθιδρύσει.

Χρόνια φτώχεια

Το Μάρτιο του 2015 η Boko Haram είχε χάσει όλες τις πόλεις υπό τον έλεγχό της ως αποτέλεσμα της περιφερειακής στρατιωτικής συμμαχίας αποτελούμενης από τη Νιγηρία, το Καμερούν, το Νίγηρα και το Τσαντ.

Για ακόμα μία φορά η Boko Haram υποχώρησε στο δάσος Sambisa όπου ο νιγηριανός στρατός την καταδίωξε απελευθερώνοντας εκατοντάδες αιχμαλώτους.

Η βία έχει διώξει χιλιάδες ανθρώπους από τα σπίτια τους.
Η βία έχει διώξει χιλιάδες ανθρώπους από τα σπίτια τους.

Περιφερειακές δυνάμεις έχουν εντείνει τις περιπολίες στα σύνορα για τον περιορισμό της μετακίνησης των μαχητών.

Τον Αύγουστο του 2016 η οργάνωση διασπάστηκε με ένα βίντεο από το Ισλαμικό Κράτος να ανακοινώνει ότι τον Shekau έχει διαδεχθεί ο Abu Musab al-Barnawi που πιστεύεται ότι είναι γιος του ιδρυτή της Boko Haram.

O Shekau αμφισβήτησε τη διαδοχή, επιμένοντας ότι ο ίδιος έχει ακόμα την αρχηγία.

Σε μεγάλη έκπληξη, 21 από τις μαθήτριες που είχαν απαχθεί στο Chibok και θεωρούνται προσωπικά λάφυρα του Shekau, αφέθηκαν ελεύθερες τον Οκτώβριο του 2016 μετά από συνομιλίες με το στρατό, τη Νιγηριανή και την Ελβετική κυβέρνηση και τη διεθνή επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού.

Ωστόσο με τη Διεθνή Αμνηστία να δηλώνει ότι 2000 ακόμα παιδιά κρατούνται αιχμάλωτα, είναι πολλά ακόμα αυτά που πρέπει να απελευθερωθούν.

Ενώ πολλοί μαχητές έχουν σκοτωθεί και αρκετά όπλα έχουν κατασχεθεί, μερικοί αναλυτές λένε ότι είναι πολύ νωρίς για να ξεγράψουμε τη Boko Haram.

Η Boko Haram έχει αντέξει περισσότερο από άλλες στρατιωτικές οργανώσεις στη βόρεια Νιγηρία και έχει εδραιώσει την παρουσία της στις γειτονικές χώρες όπου έκανε επιθέσεις και στρατολογούσε μαχητές.

Αριθμεί δύναμη χιλιάδων ανδρών –η CIA εκτιμά περίπου 9000 μαχητές- και μονάδες που ειδικεύονται σε βομβιστικές επιθέσεις. Μέσα από τις εκστρατείες της σε στρατιωτικές βάσεις και τράπεζες έχει υπό τον έλεγχό της τεράστια ποσά χρημάτων και όπλων.

Οπότε η πιθανότητα να εξαληφθεί στο άμεσο μέλλον, παρά τις εξαγγελίες του Buhari ότι η οργάνωση έχει τεχνικά ηττηθεί- είναι μικρή, με την χρόνια φτώχεια και το υποβαθμισμένο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας να βοηθούν την οργάνωση να αναπτύσσεται.

Πηγή: BBC

Μετάφραση: Συντακτική ομάδα του Nonaligned

Αφήστε μίαν απάντηση

Η διεύθυνση email σας δεν θα κοινοποιηθεί.