Ανάλυση & Ερμηνεία Των Διεθνών Σχέσεων Και Εξελίξεων

Hotel Rwanda: Η ιστορία της γενοκτονίας της Ρουάντα

Συντακτική ομάδα του Nonaligned

0 89

Η σύγχρονη ιστορία της Αφρικής είναι στενά συνδεδεμένη με τους ανταγωνισμούς των μεγάλων δυνάμεων. Από τις απαρχές του 20ου αιώνα μέχρι και σήμερα, η αφρικάνικη ήπειρος έχει γίνει πεδίο αντιπαράθεσης είτε για την εξυπηρέτηση οικονομικών συμφερόντων είτε ευρύτερων γεωπολιτικών σκοπιμοτήτων από τις αποικιοκρατικές δυνάμεις. Ιδιαίτερα, μετά τη πτώση της ΕΣΣΔ το 1990, η αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή γιγαντώθηκε. Στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, οι κυβερνήσεις της περιοχής, όφειλαν σε μεγάλο βαθμό την ύπαρξη τους στη καταπίεση και την βαρβαρότητα που επεδείκνυαν. Παρέμεναν στην εξουσία, δημιουργώντας μια σχέση εξάρτησης με μια εκ των δύο υπερδυνάμεων που τους εξασφάλιζε την  αναπαραγωγή και τη σταθερότητα τους.

Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου όμως σάρωσε αυτή την τεχνητή ισορροπία. Τα κράτη της Αφρικής,τα οποία στην πραγματικότητα δεν είχαν κατορθώσει να αποσπάσουν κοινωνική  συναίνεση αλλά βασίζονταν στο καταναγκασμό και την βία, βρέθηκαν πρώτα στην δείνη σκληρών εμφύλιων διενέξεων. Πρώτα η Λιβερία, μετά η Σομαλία και μετά η Ρουάντα.

Στη Ρουάντα, η οποία για πολλά χρόνια, αποτελούσε αποικία των Βέλγων, οι εθνοτικές διαιρέσεις και διενέξεις επιλύονταν με την βία που η αποικιακή δύναμη ασκούσε στο γηγενή πληθυσμό. Έχοντας ως προνομιακό σύμμαχο την εθνοτική ομάδα των Τούτσι(13%), η πλειοψηφούσα εθνοτική ομάδα των Χούτου(86%) βρισκόταν στη πραγματικότητα σε κατάσταση δουλείας τόσο απέναντι στους Βέλγους όσο και απέναντι στους πρώτους.

Μετά το πραξικόπημα του 1953 από τη φυλή Χούτου, πολλοί Τούτσι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Ρούαντα καταφεύγοντας σε γειτονικές χώρες όπως η Ουγκάντα για να γλιτώσουν από την μανία της εκδίκησης. Εκεί, θα δημιουργηθεί το RPF( Πατριωτικό Μέτωπο της Ρουάντα) μια οργάνωση που λίγα χρόνια αργότερα θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην έκβαση του εμφυλίου πολέμου της Ρουάντα που θα στοιχίσει στη χώρα πάνω από 800.000 νεκρούς.

Το 1990, θα ξεκινήσουν πάλι εχθροπραξίες ανάμεσα στις δύο εθνοτικές ομάδες οι οποίες θα τερματιστούν το 1993, με συμφωνία ειρήνης ανάμεσα στα αντιμαχόμενα στρατόπεδα υπο την αιγίδα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ο οποίος είχε καταφθάσει στην Ρουάντα με στόχο την τερματισμό των διενέξεων ανάμεσα στις δύο φυλές. Την ίδια ώρα όμως, ευρωπαϊκά κράτη υπέσκαπταν αυτή τη συμφωνία ειρήνης, εκπαιδεύοντας παραστρατιωτικές οργανώσεις και παρέχοντας τους οπλισμό. Η Γαλλία του προέδρου Μιτεράν, κατά την διάρκεια των τριών χρόνων –  σύμφωνα με πολλούς αναλυτές και δημοσιογράφους που κάλυπταν τις συγκρούσεις της Ρουάντα – βρέθηκε πολλές φορές να εκπαιδεύει τις αντάρτικες ομάδες των Interahamwe (“Αυτοί που επιτίθενται μαζί”) και Impuzamugambi (“Αυτοί που πιστεύουν στον ίδιο θεό”).

Το βράδυ της 6ης Απριλίου 1994 το αεροπλάνο που μετέφερε τον πρόεδρο της χώρας κατερρίφθη, οδηγώντας τον ίδιο και όλους τους επιβαίνοντες στον θάνατο. Οι εξτρεμιστές Χούτου κατηγόρησαν το RPF και αμέσως ξεκίνησαν μια καλά οργανωμένη εκστρατεία σφαγής κατά των Τούτσι. Από την πλευρά του, το RPF έκανε λόγο για προβοκάτσια ,προκειμένου να ξεκινήσει η εκκαθάριση εναντίον τους. Λίστες με κυβερνητικούς αντιπάλους παραχωρήθηκαν στις πολιτοφυλακές των Χούτου – οι ίδιοι και οι οικογένειές τους δολοφονήθηκαν με συνοπτικές διαδικασίες. Χιλιάδες γυναίκες που ανήκαν στη φυλή των Τούτσι απήχθησαν για να γίνουν σκλάβες του σεξ.

Η ταινία Hotel Rwanda απαθανατίζει με ένα συγκλονιστικό τρόπο την βιαιότητα των πολιτοφυλακών των Χούτου, το ρόλο της προπαγάνδας και τη σημασία τους στην οργάνωση των βιαιοτήτων μα και την απραξία των μεγάλων δυνάμεων αλλά και του ΟΗΕ για την κατάπαυση των εχθροπραξιών. Παρότι τα Ηνωμένα Εθνη και το Βέλγιο διατηρούσαν δυνάμεις στη Ρουάντα, δεν δόθηκε ποτέ εντολή να συνδράμουν προκειμένου να μπει τέλος στη γενοκτονία. Επιπροσθέτως, η δολοφονία των δέκα Βέλγων στρατιωτών οδήγησε το Βέλγιο σε απόσυρση από την Ρουάντα. Έναν χρόνο μετά το αμερικανικό φιάσκο στη Σομαλία και τον χαμό αμερικανών στρατιωτών, η Ουάσιγκτον δεν ήταν διατεθειμένη να εμπλακεί και σε άλλη αφρικανική χώρα. Η αποτυχία σταθεροποίησης της χώρας, οδήγησε ακόμα και τους κυανόκρανους του ΟΗΕ να μειώσουν την δύναμη τους, μετά την απροθυμία των Μεγάλων Δυνάμεων να επέμβουν στο πόλεμο.

Αποστολή της UNAMIR στη Ρουάντα
Αποστολή της UNAMIR στη Ρουάντα

Οι Γάλλοι, σύμμαχοι της κυβέρνησης των Χούτου, έστειλαν δυνάμεις προκειμένου να δημιουργήσουν μια ζώνη ασφαλείας μέσω της αποστολής Toquasi, κατηγορούνται δε από τη σημερινή κυβέρνηση της Ρουάντα, όχι μόνο ότι δεν έκαναν αρκετά προκειμένου να σταματήσουν τη σφαγή αλλά και ότι όταν πια κατέφθασαν – κατηγορία που μετά βδελυγμίας αντικρούει το Παρίσι – η γενοκτονία είχε συντελεστεί. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους αναζητώντας καταφύγιο σε γειτονικές χώρες.

Τον Ιούλιο του 1994 δυνάμεις του καλά οργανωμένου RPF, εισβάλλοντας από τις γειτονικές χώρες, κατέλαβαν την πρωτεύουσα της Ρουάντα, Κιγκάλι. Ως αποτέλεσμα περίπου δύο εκατομμύρια Χούτου, εξτρεμιστές που συμμετείχαν στη γενοκτονία αλλά και πολίτες, κατέφυγαν στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (τότε Ζαΐρ). Το RPF κατατρόπωσε τις κυβερνητικές δυνάμεις, υποχρεώνοντας τη μεταβατική κυβέρνηση να καταφύγει και αυτή στο Ζαΐρ, θέτοντας τέλος στη γενοκτονία.

Τα εγκλήματα που έλαβαν χώρα στην Ρουάντα, χαρακτηρίστηκαν μετέπειτα από τη διεθνή κοινότητα ως γενοκτονία. Η αιματοχυσία που έλαβε χώρα αυτές τις εκατό μέρες συγκλόνισε τον κόσμο, όμως άφησε τις κυβερνήσεις της Δύσης αδιάφορες.

Το 1995, ένα χρόνο μετά το τέλος των εχθροπραξιών, το ICTR (διεθνές δικαστήριο για τα εγκλήματα της Ρουάντα) που είχε εγκατασταθεί στην γειτονική Τανζανία, προχώρησε στην καταδίκη ορισμένων ανθρώπων και στελεχών των δυνάμεων ασφαλείας που είχαν συντελέσει στην γενοκτονία παρά τις δυσκολίες που προέκυπταν. Οι δίκες συνεχίστηκαν μέχρι και το 2008, όταν για τον σχεδιασμό της γενοκτονίας καταδικάστηκαν τρία ανώτατα στελέχη του Υπουργείου Άμυνας.

Θα μπορούσε να σας αρέσει

Αφήστε μίαν απάντηση

Η διεύθυνση email σας δεν θα κοινοποιηθεί.