Ανάλυση & Ερμηνεία Των Διεθνών Σχέσεων Και Εξελίξεων

Γιατί ο Νετανιάχου δεν θα παραβρεθεί στην φετινή συνεδρίαση της AIPAC

του Ben Caspit

0 24

Μετά την επιστροφή του από την πρώτη συνάντηση με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσινγκτον στις 15 Φεβρουαρίου, ήταν εμφανές πως ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου θα γυρνούσε στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ στο πολύ κοντινό μέλλον. Η επίσημη δικαιολογία θα ήταν η ετήσια συνεδρίαση της AIPAC στα τέλη Μαρτίου, ένα γεγονός που στον Νετανιάχου δεν αρέσει να χάνει. Η δεύτερη δικαιολογία θα ήταν ότι ο Νετανιάχου βρήκε επιτέλους έναν καινούργιο κολλητό στον Λευκό Οίκο. Μετά από σχεδόν οχτώ δύσκολα χρόνια, στα οποία αποξενώθηκε από την κυβέρνηση των ΗΠΑ υπό τον Μπαράκ Ομπάμα, ο Νετανιάχου έχει έναν καλό λόγο να πετάγεται στην Ουάσινγκτον κάθε τόσο. Αν η σχέση μεταξύ των δύο ηγετών είναι όσο κοντινή φαίνεται, δεν συντρέχει κάποιος λόγος για να μην θέλουν να συναντιούνται όσο το δυνατόν πιο συχνά.

Ο Νετανιάχου όμως δεν θα παρευρεθεί στην AIPAC, ούτε θα συναντηθεί με τον Trump. Μια διπλωματική πηγή στην Ουάσινγκτον που ζήτησε να παραμείνει ανώνυμη, είπε στο Al-Monitor πως ήταν αδύνατον να κανονιστεί μια συνάντηση των δύο εξαιτίας «σύγκρουσης προγραμμάτων». Μέχρι στιγμής, είναι θολό το ποιος προσπάθησε να αποφύγει την συνάντηση. Ήταν ο Τραμπ, θέλοντας να δώσει σήμα στον Νετανιάχου να μην τον θεωρεί δεδομένο, ή ήταν ο Νετανιάχου, ο οποίος ανησυχούσε για μια ακόμη συνάντηση με τον Τραμπ;

Ασχέτως με το ποιος ευθύνεται, μια πηγή από το γραφείο του πρωθυπουργού, η οποία παραμένει επίσης ανώνυμη, είπε πως «Δεν βρισκόμαστε ακόμα σε αυτό το σημείο, αλλά σύντομα θα αρχίσει να μας λείπει ο Μπαράκ Χουσεΐν Ομπάμα.»

Πηγές κοντά στον Νετανιάχου επιβεβαίωσαν πως υπήρξαν όλων των ειδών οι ανησυχίες στην Ιερουσαλήμ, την βδομάδα που ακολούθησε την επίσκεψη της διπλωματικής αποστολής του Τζέισον Γκρίνμπλατ στην περιοχή. Όποιος θεωρούσε πως η Ισραηλινή δεξιά θα τα έβρισκε όλα εύκολα στην εποχή του Τραμπ είναι εξαιρετικά λάθος.

Επιπροσθέτως, ενώ τα πράγματα επί Ομπάμα ακολουθούσαν ξεκάθαρους κανόνες, καλά ορισμένους εκ των προτέρων, επί Τραμπ δεν υπάρχει κανένας τρόπος να γνωρίζεις που θα καταλήξουν.  Ο Νετανιάχου δεν είχε κανέναν ενδοιασμό να πει όχι στον Ομπάμα σε αρκετές περιπτώσεις, και δεν χρειάστηκε ποτέ να πληρώσει για αυτό, τουλάχιστον μέχρι τα τέλη του 2016, όταν και χτυπήθηκε με το Ψήφισμα 2334 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Τα πράγματα είναι διαφορετικά με τον Τραμπ. Δεν υπάρχουν κανόνες, ούτε έλεγχος ή ισορροπία, και ούτε περιορισμοί. Όπως πολλοί έμαθαν από πρώτο χέρι φέτος, το να τσαντίζεις τον πρόεδρο, δεν είναι μια καλή ιδέα. Μπορεί να κάνει στροφή 180ο με μια ανάσα. Σύμφωνα με κάποιους συνεργάτες του, ο Νετανιάχου τρομοκρατήθηκε από αυτό. Δεν υπάρχει κάποια εξήγηση σχετικά με το γιατί έστειλε τον επιτελάρχη του Γιόαβ Χόροβιτζ στην Ουάσινγκτον στις 18 Μαρτίου. Ο Χόροβιτζ πρέπει να βοηθήσει τον Ισραηλινό Πρέσβη στα Ηνωμένα Έθνη Ρον Ντέρμερ να βρει μια φόρμουλα για την συνεχιζόμενη κατασκευή εποικισμών που η διοίκηση να δεχτεί. Ο Ντέρμερ δεν χρειάστηκε ποτέ αυτού του είδους την βοήθεια καθ’ όλη την διάρκεια της μισητής κυβέρνησης Ομπάμα. Τώρα η συνθήκη μοιάζει εντελώς διαφορετική.

Πριν φτάσει στην περιοχή, ο Γκρίνμπλατ συναντήθηκε με διάφορα ανώτερα στελέχη της ομάδας Ομπάμα για την διαπραγμάτευση με σκοπό την ενημέρωση. Συναντήθηκε επίσης με αρκετούς Παλαιστίνιους και Άραβες επιχειρηματίες ηγέτες προσπαθώντας να μάθει για την κατάσταση στον τόπο. Έφερε μαζί του στις συναντήσεις τους στην περιοχή, ακόμα και την Γιαέλ Λέμπερτ, την γενική διευθύντρια για τον Λεβάντε, το Ισραήλ και την Αίγυπτο στο  Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας. Όπως φαίνεται, Λέμπερτ θα παραμείνει στο πόστο της και υπό την νέα διοίκησή.  Στο άμεσο περιβάλλον του Νετανιάχου αυτό θεωρείται κακός οιωνός.

Ο Γκρίνμπλατ συναντήθηκε με τον Νετανιάχου δύο φορές, στις 13 και 16 Μαρτίου, με κάθε συνάντηση να διαρκεί περίπου 5 ώρες. Από τις χοντρικά 10 ώρες που ο Νετανιάχου και ο Γκρίνμπλατ πέρασαν μαζί, τουλάχιστον οι 7 ήταν προσωπικό τετ-α-τετ. Ο Γκρίνμπλατ συναντήθηκε επίσης με τον πρόεδρο Ρούεβεν Ρίβλιν, με τον επικεφαλής της αντιπολίτευσης Ίζαακ Χέρτζοκ, με αντιπροσώπους από τους εποικισμούς, ακόμα και με τον Συντονιστή των Κυβερνητικών Δραστηριοτήτων στις Περιοχές, στρατηγό Γιόαβ Μορντεκάι. Έκανε άλλον ένα τέτοιο κύκλο επαφών στην Ραμάλλα.

Επί Ομπάμα, ο Νετανιάχου δεν θα επέτρεπε στους Αμερικάνους να συναντηθούν με υψηλόβαθμους αξιωματούχους άμυνας.  Τώρα, έχει αναγκαστεί να αφήσει πίσω αυτήν την ανεπίσημη πολιτική, και να επιτρέψει στον Γκρίνμπλατ να συναντηθεί με τον Μορντεκάι (αν και κάποιος από το γραφείο του Νετανιάχου ήταν επίσης παρών στην συνάντηση). Σε αυτή τη συνάντηση, ο Γκρίνμπλατ προσπάθησε να εξιχνιάσει τι θα μπορούσε να κάνει το Ισραήλ για να βελτιώσει την κατάσταση με τους Παλαιστίνιους. Κανείς δεν είναι περισσότερο γνώστης αυτής της υπόθεσης από τον Μορντεκάι.

Ο Γκρίνμπλατ αποδείχτηκε ένα εντυπωσιακό, ευγενές, άψογο και διακριτικό άτομο. Περιγράφοντας τις προθέσεις του κατά τη διάρκεια αυτής της επίσκεψης, είπε πως «ήρθε για να μάθει». Μοιάζει Ρεπουμπλικάνος, αλλά μιλάει σαν Δημοκρατικός. Το κιπά που φοράει – το οποίο έβγαλε όσο ήταν στην Ραμάλλα –  και το γεγονός ότι είναι ένας θρησκευόμενος εβραίος που παρακολούθησε μια εβραϊκή θρησκευτική σχολή στο Ισραήλ θέτουν ένα περίπλοκο βάρος προς απόδειξη πάνω του. Το γεγονός πως οι Παλαιστίνιοι έφυγαν χαρούμενοι από τις συναντήσεις αποδεικνύει πως αρίστευσε σε αυτά που έπρεπε να φέρει εις πέρας.

Ενώ ακόμα «ενημερωνόταν», οι Ισραηλινοί έμαθαν πως το όνειρό τους σχετικά με την καθυστερημένη «άφιξη του μεσσία» (με τον Τραμπ να φέρνει λύτρωση στην ισραηλινή δεξιά) θα έπρεπε να περιμένει για τώρα. Κανείς στον στενό κύκλο του Τραμπ δεν σχεδιάζει να θυσιάσει τους Παλαιστινίους. Για την ακρίβεια, ίσως ισχύει το αντίθετο. Αν οι συζητήσεις μεταξύ των πλευρών μέχρι στιγμής είναι καθόλου ενδεικτικές, οι κυβέρνηση των ΗΠΑ θεωρεί τους Παλαιστίνιους ως ίσους εταίρους με ίσα δικαιώματα με τους Ισραηλινούς, και είναι ταγμένη στο να βρεθεί η «απόλυτη συμφωνία». Αυτό που φοβίζει τον Νετανιάχου είναι πως ξέρει τι περιμένει όποιον βρεθεί εμπόδιο στον Τραμπ, όταν αυτός προσπαθεί να κλείσει μια συμφωνία. Και δεν επιθυμεί καθόλου να γίνει αυτός ένα τέτοιο.

Όπως ειπώθηκε σε αρκετούς από τους ανθρώπους που συνάντησε, η αποστολή του Γκρίνμπλατ είναι να δημιουργήσει ένα «σημείο επανεκκίνησης» της διπλωματικής διαδικασίας. Έχει ήδη ορίσει ημερομηνίες για τις δύο επόμενες επισκέψεις του στην περιοχή. Πέρασε την πρώτη του επίσκεψη χαρτογραφώντας την περιοχή και μαθαίνοντας για τα δύο κόμματα, δουλεύοντας και με τα δύο με εντυπωσιακή εξονυχιστικότητα.  Θα προσπαθήσει τώρα να βρει μια «φόρμουλα ανάσχεσης», ώστε να περιοριστεί η δημιουργία εποικισμών, αλλά και μια σειρά από μέτρα για να χτιστεί εμπιστοσύνη από το Ισραήλ προς τους Παλαιστίνιους. Όταν ο Ομπάμα προσπάθησε να ζητήσει από το Ισραήλ τέτοια μέτρα – όπως τα δικαιώματα οικοδόμησης για τους Παλαιστινίους στην Περιοχή C – O Νετανιάχου τα απέρριψε.  Στις 22 Μαρτίου, πριν μπει στον αεροπλάνο από την Κίνα πίσω στο Ισραήλ, ο Νετανιάχου είπε πως οι συζητήσεις με τους Αμερικάνους σχετικά με την συμφωνία για τα κατασκευαστικά έχουν προχωρήσει σημαντικά. Και η επικρατούσα εκτίμηση στο Ισραήλ είναι πως η φόρμουλα για τον περιορισμό των εποικισμών θα μπορέσει να βρεθεί στις επόμενες δύο εβδομάδες.

Εκτός από όλο αυτό, ο Γκρίνμπλατ είχε άλλη μια αποστολή, και μάλιστα μυστική. Κατά τη διάρκεια των επαφών του στην Ουάσινγκτον, ο Νετανιάχου προσπάθησε να φοβίσει τους Αμερικάνους λέγοντάς τους πως περιορίζεται από την πολιτική και την συμμαχία του. Δεδομένης της σύστασης της κυβέρνησής του, εξήγησε ότι είναι λίγα αυτά που μπορεί να κάνει  σε σχέση με το Παλαιστινιακό. Έτσι, όταν ο Γκρίνμπλατ συναντήθηκε με τον Χέρτζοκ αλλά και με την συν-ηγέτιδα του κόμματος Νετανιάχου, Τζιπί Λιβνί, ρώτησε διακριτικά και με αξιοπρόσεκτη ευαισθησία σχετικά με την παρούσα πολιτική κατάσταση. Με άλλα λόγια, προσπάθησε να δει αν η ανάλυση του Νετανιάχου για την κατάσταση ήταν ακριβείς, ή αν είχε άλλες πολιτικές επιλογές (για τις οποίες έχουμε γράψει συχνά στο Al-Monitor).

Ο Νετανιάχου είναι υπό πολιορκία. Οι έρευνες της αστυνομίας εναντίον του προχωρούν γρήγορα, ενώ η υπόσχεσή του να επικυρώσει μια εναλλακτική συμφωνία για τις εκτοπισμένους της Αμόνα παραμένει ανεκπλήρωτη. Η Ουάσινγκτον εξέτασε αυτήν την δυνητική νέα συμφωνία και βρήκε πως η τοποθεσία της είναι προβληματική. Θα ολοκλήρωνε την διάτμηση της Δυτικής Όχθης από ανατολή σε δύση και θα έκανε εξαιρετικά δύσκολη την δημιουργία Παλαιστινιακού κράτους κάποια στιγμή στο μέλλον. Δεδομένης αυτής της κατάστασης, είναι δύσκολο να πιστέψουμε πως η Ουάσινγκτον θα συμφωνήσει στην επικύρωση μιας τέτοιας συμφωνίας. Αυτό που είναι εξίσου θολό, είναι πως ο Νετανιάχου θα απαλλάξει τον εαυτό του από αυτό το πρόβλημα.

 

Μετάφραση: Συντακτική του Nonaligned

Πηγή: Al Monitor

Θα μπορούσε να σας αρέσει

Αφήστε μίαν απάντηση

Η διεύθυνση email σας δεν θα κοινοποιηθεί.