Ανάλυση & Ερμηνεία Των Διεθνών Σχέσεων Και Εξελίξεων

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν ακολουθεί μια ρεαλιστική εξωτερική πολιτική

του Stephen Walt

0 50

Σε έναν απλό παρατηρητή, η πρόσκληση  του Ντόναλντ Τραμπ στον Φιλιππινέζο Πρόεδρο Ροντρίγκο Ντουτέρτε να τον επισκεφτεί στον Λευκό Οίκο, μοιάζει σαν ένα κλασικό παράδειγμα σκληρής ρεαλπολιτίκ.  Αφήνοντας απ’ έξω την δολοφονική καμπάνια του Ντουτέρτε ενάντια στα ναρκωτικά, τον κομπασμό του για το ότι έχει σκοτώσει προσωπικά φερόμενους ως εγκληματίες ή άλλες αμφιλεγόμενες δηλώσεις, στοιχεία που προφανώς έχουν θορυβήσει τους υπέρμαχους των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το σημαντικότερο ζήτημα, θα σκεφτόταν κάποιος, είναι πως ο Ντουτέρτε ηγείται ενός σημαντικού συμμάχου των ΗΠΑ. Από αυτή τη σκοπιά, φαίνεται πως απλά ο Τραμπ θέτει σε δεύτερη μοίρα τις όποιες ηθικές ανησυχίες προς όφελος των στρατηγικών επιτακτικών αναγκών (όπως έχουν κάνει και όλοι οι προκάτοχοί τους), κυνηγώντας μια ουσιαστικά ρεαλιστική πολιτική σε αυτή την περιοχή. Τίποτα από όλα αυτά δεν θα μπορούσε να βρίσκεται πιο μακριά από την αλήθεια.

Για τους ρεαλιστές, το κλειδί για την ασφάλεια των ΗΠΑ είναι η διατήρηση της κυριαρχίας τους στο Δυτικό Ημισφαίριο και η αποτροπή κάθε ομότιμου ανταγωνιστή από το να κυριαρχήσει στα ζωτικής σημασία κέντρα εξουσίας στην Ευρώπη ή στην Ασία, ή από το να ελέγξει τις ενεργειακές πηγές – κλειδιά στον Περσικό κόλπο. Εκτός από τις ίδιες τις ΗΠΑ, υπάρχει μόνο ένας δυνητικός «περιφερειακός» ηγεμόνας αυτή τη στιγμή στον πλανήτη: Η Κίνα. Αντίστοιχα, μια ρεαλιστική πολιτική για την Ασία πρώτα και κύρια θα προσπαθούσε να αποτρέψει την Κίνα από το να εδραιώσει μια κυρίαρχη θέση στην Ασία και να πείσει εντέλει τους γείτονές της να εγκαταλείψουν τους ισχύοντες δεσμούς ασφαλείας με τις ΗΠΑ. Αν αυτό συμβεί, οι ΗΠΑ θα είναι ανήμπορες να διατηρήσουν μια δυνατή στρατιωτική παρουσία στον Δυτικό Ειρηνικό ή στην Νοτιοανατολική Ασία, και η Κίνα θα γίνει de facto περιφερειακός ηγεμόνας. Με τον καιρό, η Κίνα θα αφήνεται όλο και πιο ελεύθερη να επεκτείνει την δύναμή της σε άλλες περιοχές του πλανήτη, όπως κάνει η Αμερική σήμερα, και ίσως προσπαθήσει να σχηματίσει δεσμούς ασφαλείας ακόμα και εδώ, στο Δυτικό Ημισφαίριο.

Ακόμα, μια ρεαλιστική προσέγγιση για την Ασία απαιτεί από τις ΗΠΑ να διατηρήσουν μια επιφυλακτική ματιά στην Κίνα και να διαχειριστούν μια, εύθραυστη μερικές φορές, συμμαχία ισορροπίας των εταίρων στην Ασία. Αυτή η αποστολή είναι ζόρική και χρειάζεται συνέπεια, συνετή κρίση και έξυπνη διπλωματία, όπως και μια αξιόπιστη στρατιωτική δύναμη. Η τελευταία είναι ακόμα σε αφθονία. Οι προηγούμενες, όχι και τόσο. Σκεφτείτε τι έχει κάνει ο Τραμπ μέχρι στιγμής. Ξεκίνησε δεχόμενος ένα απερίσκεπτο συγχαρητήριο τηλεφώνημα από τον πρόεδρο της Ταιβάν και επερωτώντας την σωστά εδραιωμένη πολιτικής περί «Μίας Κίνας», μόνο για να οπισθοχωρήσει λίγες μέρες μετά.  Εγκατέλειψε το Σύμφωνο Συνεργασίας των Δύο Πλευρών του Ειρηνικού την τρίτη μέρα της θητείας του, καταστρέφοντας έτσι έναν θεσμό-κλειδί που θα δέσμευε αρκετές Ασιατικές χώρες πιο στενά με τις ΗΠΑ και υπονομεύοντας τους τοπικούς ηγέτες, οι οποίοι ξόδεψαν δικό τους πολιτικό κεφάλαιο ώστε να φτάσουν σε συμφωνία. Επέπληξε τον Αυστραλό Πρωθυπουργό Μάλκολμ Τέρνμπουλ στο τηλεφώνημα γνωριμίας τους, αναζωπυρώνοντας τις αυξανόμενες αμφιβολίες της Αυστραλίας σχετικά με τα οφέλη από την μακρά σχέση τους με τις ΗΠΑ.

Στη χερσόνησο της Κορέας, ο Τραμπ έχει θέσει σε κίνδυνο τις σχέσεις με άλλον έναν σύμμαχο-κλειδί, υποστηρίζοντας πως η Νότια Κορέα θα πρέπει να πληρώσει για το THAAD αντι-πυραυλικό αμυντικό σύστημα το οποίο αναπτύσσεται εκεί, και λέγοντας πως η υπάρχουσα συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών πρέπει να επαναδιαπραγματευτεί ή να καταργηθεί. Το υπουργείο Άμυνας έσπευσε να τον διορθώσει και να προσθέσει πως οι ΗΠΑ θα πληρώσουν για το THAAD όπως έχουν συμφωνήσει, αλλά αυτά τα επεισόδια δεν αναζωογόνησαν την εμπιστοσύνη στην συνέπεια ή την κρίση της Ουάσιγκτον. Ο Τραμπ επίσης έχει εγείρει την πιθανότητα πολέμου με την Βόρεια Κορέα – ο οποίος θα έχει καταστροφικές συνέπειες για την Νότια – την ίδια στιγμή που δηλώνει πως θα ήταν τιμή του να γνωρίσει τον Βορειοκορεάτη ηγέτη Κιμ Γιονγκ Ουν. Μετά και το φιάσκο με το χαμένο αεροπλανοφόρο, δεν είναι απορίας άξιο αν οι Νοτιοκορεάτες έχουν αμφιβολίες για την στήριξη τους στις ΗΠΑ.

Και γίνεται χειρότερο: Αντί να αντιμετωπίζει την Κίνα ως έναν ομότιμο ανταγωνιστή του οποίου η αυξανόμενη δύναμη χρειάζεται έλεγχο, Ο Τραμπ νταντεύει το Πεκίνο με την ελπίδα να εξασφαλίσει την βοήθειά του στην Κορέα αλλά και αλλού. Δεν υπάρχει κάτι έμφυτα λάθος με την συνεργασία με το Πεκίνο όταν τα εθνικά μας συμφέροντα (τα αντιπαραθετικά με εκείνα του Τραμπ) συναντιούνται, αλλά μια τέτοια προσέγγιση αναπόφευκτα εγείρει αμφιβολίες στους γείτονες της Κίνας. Ενισχύει επίσης την εντύπωση πως το Πεκίνο έχει το πάνω χέρι σε όλη την Ασία. Αν αυτό όντως συνέβαινε, γιατί οποιοσδήποτε εκεί να θέλει να παραμείνει στενά δεμένος με τις ΗΠΑ?

Ακόμα και η παρορμητική  του συμπεριφορά όσον αφορά τον Ντουτέρτε δείχνει τον ερασιτεχνισμό που διακατέχει τον Λευκό Οίκο. Δεν είναι παράλογο κάποιος να προσπαθήσει να χαλαρώσει μια τεταμένη σχέση με έναν σημαντικό σύμμαχο. Το πρόβλημα είναι πως ο Τραμπ δεν συμβουλεύτηκε κανέναν ενώ δεν ήξερε αν ο Ντουέρτε θα δεχόταν την ίδια την πρόσκληση. Εδώ μια μικρή συμβουλή: Μια πρόσκληση στον Λευκό Οίκο είναι σοβαρή υπόθεση που πρέπει να δημοσιοποιείται αφού ελεγχθεί και συμφωνηθεί και από τα δύο κόμματα. Όπως και έγινε, ο Ντουτέρτε απάντησε πως ίσως είναι πολύ απασχολημένος για να τα καταφέρει, κάνοντας τον Τραμπ να φαίνεται γελοίος και απεγνωσμένος.

Όλη αυτή η προσέγγιση είναι το ακριβώς αντίθετο της ρεαλιστικής εξωτερική πολιτικής. Οι Ρεαλιστές αντιμετωπίζουν την διεθνή πολιτική ως μία τρομακτικά σοβαρή υπόθεση, ειδικά όταν έχουν να κάνουν με επίφοβες περιοχές και δυνητικούς ισάξιους ανταγωνιστές. Ο Ρεαλισμός εστιάζει στην συντήρηση της επιθυμητής ισορροπίας δύναμης, στους επιδέξιους χειρισμούς των συμμαχιών και πάνω από όλα στο να δρας με τρόπο τέτοιο ώστε να επιτρέπεις τόσο στους φίλους όσο στους εχθρούς να προσαρμόζουν τις πράξεις τους στις δικές σου. Μια χώρα της οποίας ο ηγέτης καταλάβαινε το παραπάνω δεν θα επαφιόταν σε ένα υποστελεχομένο Υπουργείο Εξωτερικών, στην χωρίς προσόντα κόρη του και στον άντρα της, και δεν θα προσπαθούσε να διαχειριστεί τις διεθνείς σχέσεις μέσα από έναν λογαριασμό στο Τουίτερ. Η προσέγγιση του Τραμπ σχετικά με την διεθνή πολιτική θα μπορούσε να γίνει μια πολύ πετυχημένη κωμωδία, αλλά είναι τόσο καταστροφική όσο και ταπεινωτική για τις ΗΠΑ.

Φαίνεται, λοιπόν, να κατευθυνόμαστε προς το χειρότερο σενάριο για τον πλανήτη. Ο Τραμπ περιορίζεται συνεχώς από τον κατεστημένο της διεθνούς πολιτικής, ενώ η ριζοσπαστική ανακατασκευή που υποσχόταν προεκλογικά έχει πεταχτεί στα σκουπίδια μαζί με τις γκάφες του Μάικλ Φλιν και του Σεμπάστιαν Γκόρκα. Το αποτέλεσμα? Οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να ακολουθούν μια πραγματικά φιλόδοξη εξωτερική πολιτική και να διαχειρίζονται συμβάντα σχεδόν σε όλες τις γωνιές του κόσμου, όπως κάνουν τα τελευταία 25 χρόνια. Αντί όμως να έχει σοβαρούς ανθρώπους στο τιμόνι, θα έχει έναν άπειρο, παρορμητικό και ανίκανο καπετάνιο.

Αυτή η ατυχής κατάσταση μπορεί να δώσει πολύ υλικό σε ανθρώπους όπως εγώ, αλλά δεν είναι καλό για την χώρα, και σίγουρα δεν είναι ρεαλισμός. Αυτοί που επιζητούν μια άρρωστη Αμερική, δύσκολα θα μπορούσαν να ζητήσουν περισσότερα.

 

Πηγή: Foreign Policy

Μετάφραση: Συντακτική ομάδα του Nonaligned

 

 

 

 

Θα μπορούσε να σας αρέσει

Αφήστε μίαν απάντηση

Η διεύθυνση email σας δεν θα κοινοποιηθεί.