Ανάλυση & Ερμηνεία Των Διεθνών Σχέσεων Και Εξελίξεων

Χορεύοντας στο Ντόνετσκ ή αλλίως η Ρωσία επιστρέφει

της συντακτικής ομάδας του Nonaligned

0 494

Ο Βλάντιμηρ Πούτιν μπορεί με ασφάλεια – τουλάχιστον σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο – να νιώθει ιδιαίτερη ανακούφιση με την απομάκρυνση Ομπάμα από το Λευκό Οίκο. Μπορεί όλος ο υπόλοιπος κόσμος να βρίσκεται σε μια ιδιόμορφη αναταραχή ενόψει της εκλογής Τραμπ, όμως στη Μόσχα τα συναισθήματα που επικρατούν είναι ακριβώς αντίθετα, ιδιαίτερα όσον αφορά το μέτωπο της Ουκρανίας και συνολικότερα της Ανατολικής Ευρώπης.  Η πολιτικής των ΗΠΑ στην Ανατολική Ευρώπη, είχε σαν αποτέλεσμα την άναφλεξη των περιφερειακών συγκρούσεων στην πρώην ΕΣΣΔ. Με πρώτη τη Γεωργία και δεύτερη την Ουκρανία, η Δύση ήρθε αντιμέτωπη με αυτό που εδώ και δύο δεκαετίες απευχόταν: την αναθεωρητική εξωτερική πολιτική της Ρωσίας.

Στις 26 Ιανουρίου, μετά  την τηλεφωνική επικοινωνία των Πούτιν και Τραμπ,  ο νέος αμερικάνος Πρόεδρος ανακοίνωσε πως δεν έχει ακόμα λάβει την απόφαση του για τον εάν οι κυρώσεις που είχαν καταλογιστεί στη Μόσχα θα εφαρμοστούν. Σε απάντηση αυτής της μάλλον ήπιας στάσης της Ουάσινγκτον, οι «ρωσόφιλες» στρατιωτικές ομάδες, που δρούν στην ανατολική Ουκρανία, απάντησαν με αναβάθμιση των επιχειρήσεων κατά του ουκρανικού στρατού. Ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη, αντίθετα με την σιγή του Λευκού Οίκου, καταδίκασε τις υποκινούμενες από τη Μόσχα ενέργειες. Παρά τις διαπιστεύσεις που ο Τραμπ φαίνεται να έδωσε στον ουκρανό πρόεδρο περί σεβασμού της κυριαρχίας του ουκρανικού κράτους, ο πρόεδρος των ΗΠΑ φαίνεται για ακόμα μια φορά να κλείνει το μάτι στη Μόσχα, αλλάζοντας τις ισορροπίες στην Ανατολική Ευρώπη.

Στο νεκρό διάστημα ανάμεσα στην αλλαγή ενοίκου του Λευκού Οίκου, οι επιθέσεις των Ρώσων  αυτονομιστών, απέναντι στα ουκρανικά στρατεύματα, αυξήθηκαν ραγδαία. Επιχειρήθηκε η κατάληψη πόλεων κομβικής σημασίας, όπως το Σβιτλοντάρσκ,  όμως η γρήγορη αντίδραση του ουκρανικού στρατού απέτρεψε την  περαιτέρω διείσδυση τους. Ακόμα περισσότερο οι ουκρανικές δυνάμεις κατάφεραν να ανακαταλάβουν επαρχίες που είχαν απολέσει από το 2015 φτάνοντας μέχρι και τα περίχωρα του Ντόνετσκ – προπύργιο των αυτονομιστών.

Στο θέατρο επιχειρήσεων οι νίκες της μιας ή της άλλης πλευράς μεταβάλλουν οριακά την κατάσταση, καθώς εδώ και καιρό είναι εμφανές πως καμία πλευρά δεν μπορεί να επικρατήσει απόλυτα στο πεδίο της μάχης και η μόνη διέξοδος που υπάρχει είναι πολιτική. Η αξιοποίηση αυτής της επίθεσης των Ουκρανών μπορεί, όμως, να καταλήξει σε μια εκ νέου προσπάθεια λήξης των βιαιοτήτων με μια διπλωματική πρωτοβουλία που θα εξασφαλίζει στο Κρεμλίνο τις απαιτήσεις του στο ουκρανικό έδαφος.

O Πούτιν για ακόμα μια φορά φαίνεται να εκμεταλλεύεται με μαεστρία την νέα ισορροπία δυνάμεων και να προσαρμόζεται με ιδιαίτερη ευελιξία στην νέα πραγματικότητα. Στην Ρωσία, έχει ξεκινήσει, ήδη, μια μεγάλη καμπάνια ενημέρωσης, η οποία παρουσιάζει την ουκρανική κυβέρνηση ως αυτή που δεν επιθυμεί την εξεύρεση λύσης, αλλά αντίθετα ποντάρει στη βία, ως μέσο για την μεγιστοποίηση του πολιτικού οφέλους. Ήδη έχει υπονομεύσει το ρόλο Γερμανίας και Γαλλίας στην προσπάθεια εξεύρεσης λύσης – απονομιμοποιώντας δηλαδή την ΕΕ, όπως ακριβώς επιχειρεί να κάνει και ο Τραμπ – και επιδιώκει μια νέα βάση διαπραγμάτευσης, η οποία δεν θα έχει καμία σχέση με αυτή του Μίνσκ, διαρηγνύοντας έτσι την συμμαχία ΕΕ και ουκρανικής κυβέρνησης.

Είναι πιθανό ποντάροντας πάνω σε αυτό το πλάνο, ο Πούτιν, να ενθαρρύνει την αύξηση των επιθέσεων έναντι του ουκρανικού στρατού, με στόχο την εντονότερη ανταπόδοση των ουκρανικών στρατευμάτων.  Μια κλιμάκωση θα οδηγούσε την συμφωνία του Μίνσκ σε κατάρρευση και θα έκανε αναγκαία την επανέναρξη των διαδικασιών πάνω σε άλλη βάση και με μεγαλύτερη εμπλοκή των ΗΠΑ. Η αντίληψη της διεθνής πολιτικής είναι για τον Πουτίν ένα παιχνίδι όπου η συναλλαγή είναι απολύτως νόμιμη σαν πρακτική. Σε αυτό το παιχνίδι η Ουκρανία δεν είναι η μόνη μεταβλητή αλλά ένα κομμάτι του παζλ των ρωσικών στρατηγικών συμφερόντων. Ότι συμβαίνει στο Ουκρανικό έδαφος κρίνεται λοιπόν σε συνάρτηση με την μεγάλη σκακιέρα που περιλαμβάνει την Ανατολική Ευρώπη και την Μέση Ανατολή. Σε αυτή την διάταξη το αν η Ουκρανία είναι περισσότερο μοχλός πίεσης ή στόχος πολιτικής μπορεί και να είναι υπό διαπραγμετευσή. Οι Ρώσοι είναι ειδικοί άλλωστε στην τέχνη της παραπλάνησης του αντιπάλου, θέλοντας πάντα να κρατούν για τον εαυτό τους το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού.

Aκόμα και σήμερα, ο ουκρανικός στρατός εκπαιδεύεται από δυνάμεις των ΗΠΑ και της Δύσης. Σε μια ακόμα επανάληψη του ίδιου έργου η Δύση στηρίζει την Ουκρανία –όπως στήριζε την Συριακή Αντιπολίτευση- αλλά δεν φαίνεται διατεθειμένη να επεκτείνει την στήριξη της στον βαθμό εκείνο που απαιτεί η επιτυχής έκβαση της σύγκρουσης. Το ερώτημα της νέας συγκυρίας όμως είναι  αν ο Τραμπ, έχοντας στο στόχαστρο την Κίνα αλλά και τη Μέση Ανατολή, θα επιχειρήσει να κλείσει αυτό το κύκλο αναταραχών στην Ανατολική Ευρώπη με μια λύση που θα αναγνωρίζει τα συμφέροντα της Ρωσίας στην Ουκρανία παράλληλα όμως με μια φιλοδυτική κυβέρνηση η οποία θα κάνει δύσκολη την επίλυση της εξίσωσης.

Θα μπορούσε να σας αρέσει

Αφήστε μίαν απάντηση

Η διεύθυνση email σας δεν θα κοινοποιηθεί.